TH | EN

ระบบ POS คือ อะไร และ point of sale คือ อะไร

POS ย่อมาจาก คำว่า point of sale เป็นระบบที่ใช้สำหรับ บันทึกเงิน และ คำนวญค่าใช้จ่าย ออกบิลใบเสร็จให้กับลูกค้า ร้านอาหาร สมัยก่อนระบบ POS นั้น มีราคาแพง และ มีความสามารถไม่มากนัก แต่ในปัจจุบัน ความสามารถนั้นเพิ่มขึ้น และ มีราคาต่ำลง

POS คำนี้ ถูกเรียกต่างกันไป บางคนเรียก ระบบ โพส บางคนเรียก ระบบ พี โอ เอส และ หลายคนเรียกว่า ระบบ พอยท์ ออฟ เซลล์ แม้จะถูกเรียกต่างกันออกไป การทำงานก็คือ ระบบที่ช่วย ให้ ร้านอาหาร หรือ ร้านค้าปลีก คำนวณราคาสินค้า และ ออกใบเสร็จให้ลูกค้า และ มีการตัดสต๊อกสินค้า และ ช่วยสรุปรายได้ของร้าน ในแต่ละวัน แต่ละเดือน หรือ เก็บข้อมูลเป็นรายปี

ผมเชื่อว่าหลายๆคน พอเล่าถึงการคิดเงิน ออกใบเสร็จ อะไรพวกนี้ น่าจะเป็นเรื่องที่พอหาอ่านได้ทั่วไป สำหรับในบล็อกนี้ จะลงลึกไปในเรื่องการพัฒนาการ ของระบบ และ จะเล่าเรื่องประวัติ ของระบบ POS เป็นหลัก เพื่อให้ผู้ที่กำลังทำร้านอาหาร หรือ ทำร้านค้าปลีก ได้เข้าใจวิวัฒนาการ ในแต่ละยุค ในบทความนี้ ซึ่งเราจะแบ่งออกเป็นยุค ต่างๆดังนี้

ก่อนปี 1990s
เครื่อง POS ยุคแรกๆเลยที่เริ่มเป็นที่รู้จัก ถูกสร้างขึ้นโดยบริษัท IBM ในปี 1973 เป็นเครื่องสำหรับใช้ในร้านค้าปลีก โดยที่ Software นั้นติดตั้งและทำอยู่บนเครื่องคอมพิวเตอร์เมนเฟรม โดยที่มีการทำงานส่งข้อมูลระหว่าง Clients และ Server ผ่านระบบ LAN

เครื่องอีกรุ่นที่เป็นที่รู้จักในยุคนั้นถูกสร้างขึ้นโดยบริษัท William Brobeck and Associates ในปี 1974 โดย ซอฟท์แวร์นั้น รันบนเครื่อง Intel 8008 ที่มีความเร็ว 0.2 MHz (ใช่ครับ ผมพิมพ์ไม่ผิด 0.2 MHz จริง)

ภาพ ไมโครชิพ Intel 8008 ความเร็ว 0.2 MHz

ที่เครื่องรุ่นนี้เป็นที่รู้จักเพราะว่า ได้ถูกนำไปใช้ในร้าน McDonald’s โดยที่ในยุคน้ัน การสั่งอาหารในร้านก็ยังเป็นการใช้ระบบกดตัวเลข ยกตัวอย่างเช่น กด [3] เพื่อสั่ง BigMac กด [1] เพื่อสั่งเฟรนฟรายส์ เป็นต้น และ เมื่อลูกค้าถึงขั้นตอนชำระเงินก็กดปุ่ม [ชำระเงิน] ซึ่งการใช้งานแบบ Code ผู้ใช้งานจะต้องจดจำ Code ของอาหารแต่ละชนิด แต่เมื่อเป็นร้านที่มีของขายจำนวนมาก ก็ไม่ง่ายเลยที่ผู้ใช้งานจะสามารถจำเลขรหัสทั้งหมดได้

 

หลังจากนั้น บริษัท IBM ได้ เปิดตัว POS บน PC รุ่นแรก คือ IBM 4683 ในปี 1985 และในเวลาไม่นาน ในปี 1986 ก็ได้มี point of sale software แบบ จอสัมผัส ออกมาเป็นครั้งแรก ในชื่อยี่ห้อ ViewTouch โดยใช้ชิพ Computer ยี่ห้อ Atari 520ST (ยุคนี้น่าจะไม่มีใครรุ้จัก คอมพิวเตอร์ยี่ห้อนี้) ซึ่งก็ทำให้เรียกได้ว่าเป็น point of sale แรกๆที่ขายให้กับคนทั่วไปนำไปใช้กับร้านอาหาร หรือ ร้านค้าปลีกได้

ภาพ IBM 4683 ในปี 1985 น่าแปลกใจที่ร้านบางร้าน ยังใช่เครื่องลักษณะนี้

ซอฟท์แวร์ ช่วงต้น 1990s
หลังจากได้มีการขาย point of sale ให้กับกิจการทั่วไป ก็เริ่มมีบริษัทได้พัฒนา point of sale software ออกมาหลายแบบ ที่ทำงานอยู่บนระบบปฎิบัติการ Windows และ Unix โดยที่จะเป็นระบบที่ติดตั้งอยู่บน คอมพิวเตอร์ส่วนตัว ก็ทำให้ราคาของระบบต่ำลง โดยที่ค่าใช้จ่ายในการที่จะมีระบบ point of sale นั้นอยู่ที่ $4000 หรือ ประมาณ 136,000 บาท ต่อจุดคิดเงิน แต่ในยุคของการใช้ฐานข้อมูลที่อยู่บนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนตัว ก็ทำให้มีปัญหาตามมา เช่น การอัพเดทเวอร์ชั่นของระบบปฎิบัติการ ทำให้เกิด Bug กับ ซอฟต์แวร์ และ ฐานข้อมูลได้ หากผู้ใช้งานไม่ได้ทำการอัพเดทให้ถูกต้อง

เนื่องจาก ระบบ POS มีการออกแบบโครงสร้างที่ซับซ้อน เริ่มตั้งแต่การขาย สินค้าคงคลัง การตัดสต๊อก การสั่งของ ต้นทุน กำไร และ คะแนนสะสมของลูกค้า ความสามารถทั้งหมดนี้ เมื่อทั้งหมดมีความเกียวเนื่องกันทำให้ POS คือระบบ software ที่มีความซับซ้อนสูงที่สุดจาก software ทั้งหมดที่มีอยู่ในตลาดเลยทีเดียว แต่เพราะ ความสามารถของระบบ ที่ช่วยงาน อำนวยความสะดวกได้มากมาย ให้กับผู้บริหารธุรกิจ ทำให้เกิดความนิยมมากขึ้น และใยยุคนั้น นอกเหนือจาก ร้านค้าปลีก และ ร้านอาหาร ก็จึงเริ่มมีการ นำเอา POS มาใช้ กับธุรกิจอื่นๆ

 

รูปภาพ Desktop ของ Windows 3.0 ในปี 1990

 

ซอฟท์แวร์ Cloud-Base หลังจากปี 2000s
เมื่อเริ่มมีการพัฒนา ระบบ cloud computing ก็เริ่มมีการทำ cloud-computing POS ให้เป็นแบบ software as a service หรือ อธิบายง่ายๆว่า ใช้แค่ไหน จ่ายแค่นั้น โดยการทำงานจะมีการเชื่อมต่อกับระบบอินเตอร์เนต ทำให้ลดการพึ่งพา ทรัพยากรของเครื่องที่ใช้รันโปรแกรม เนื่องจาก ฐานข้อมูล และ การประมวลผล นั้นได้ไปอยู่บนระบบ cloud แทนที่เดิมจะต้องเก็บข้อมูลทุกอย่าง และ ประมวลผลบนตัวเครื่องที่ใช้งาน หากเทียบกับ POS แบบเดิมที่ต้องลง Software บน เครื่องคอมพิวเตอร์แล้ว การใช้ระบบ Cloud-Base นั้นจะได้รับการอัพเดท และ ดูแลรักษา จากทีมพัฒนา Software อยู่ตลอด ทำให้การใช้งานเป็นไปอย่างราบรื่น และ มี bug หรือ error น้อยกว่า และ เมื่อเกิดเหตุสุดวิสัย ทีมนักพัฒนา ก็สามารถที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดนั้นได้ ง่ายกว่า จึงทำให้การใช้งาน POS บน iPad หรือ Mobile Devices เป็นที่นิยมอย่างรวดเร็ว

จุดเด่นของ cloud-base software นั้นทำให้ผู้ใช้งานได้ข้อดีของการเข้าถึงข้อมูลแบบรวมศูนย์กลาง ทำให้ผู้ที่ต้องบริหารงาน สาขา หรือ มีกิจการมากกว่า หนึ่งสาขา บริหารร้านออนไลน์ผ่าน อินเตอร์เน็ตได้ และ การเริ่มใช้งาน ระบบ POS แบบนี้ก็มีค่าใช้จ่ายต่ำกว่า

การใช้งาน cloud-base POS นั้นจะมีการใช้งานเชื่อมต่อ อินเตอร์เน็ต ดังนั้นอุปกรณ์ที่ใช้งานจะใช้งานผ่าน Wi-Fi หรือ เครือข่าย 3G ได้ นอกจากที่ระบบประเภทนี้จะมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าแล้ว ข้อดีที่เป็นจุดแข็ง ของ cloud-base ก็คือ นักพัฒนาซอฟต์แวร์ ทั่วโลกก็ต่างมุ่งพัฒนาสู่ระบบ cloud-base เป็นจำนวนมาก แต่ถึงแม้ว่าระบบ cloud-base POS ทำให้ระบบร้านอาหารมีราคาถูก และ ลดปัญหาด้านเทคนิคไปได้มาก ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ เช่น ผู้ให้บริการ อาจจะปิดตัวลงได้ จึงแนะนำให้ผู้ใช้บริการ เลือก บริษัท ที่มีความน่าเชื่อถือ พัฒนาระบบ POS มาเป็นเวลานาน และ เป็นที่นิยมในท้องตลาด ก็จะลดความเสี่ยงที่บริษัทอาจจะเลิกการพัฒนาซอฟต์แวร์ ได้ นอกจากเรื่องตัวระบบแล้ว เรายังมี blog ที่เคยเขียนอธิบายเอาไว้ เรื่อง POS Printer เครื่องพิมพ์หัวเข็ม และ เครื่องพิมพ์ความร้อน ต่างกันอย่างไร

App ระบบร้านอาหาร ออนไลน์ FOURLEAF
ภาพ ระบบ POS ร้านอาหาร ของ FOURLEAF
5 ข้อดีของการใช้ App ระบบร้านอาหาร บน iPad
ภาพ ดูยอดขาย real-time ด้วย cloud technology

สรุปใจความสำคัญ

  • POS ที่ต้องกดสั่งรายการด้วยรหัสตัวเลข มีมาตั้งแต่สมัยปี 1973 และ มีราคาสูง
  • ซอฟต์แวร์ POS บน เครื่อง PC มีราคาต่ำลง ทำให้ร้านทั่วไปเริ่มใช้งานได้ แต่ มีโอกาสเกิดความผิดพลาด ของระบบ และ เกิด บัก ได้ เนื่องจากตัวระบบปฎิบัติการ ที่ ซอฟต์แวร์รันอยู่
  • ระบบ cloud-base POS นั้นมีค่าใช้จ่ายในการเริ่มต้นใช้งานต่ำกว่า ระบบแบบอื่นๆมาก และ เกิดปัญหาในการใช้งานน้อยกว่า เนื่องจาก การอัพเดทระบบ และ การประมวลผล อยู่บน cloud

Referal

Comments are closed.